Forumi Horizont (http://www.forumihorizont.com/index.php3)
- Gramatikë, filologji dhe etimologji (http://www.forumihorizont.com/forumdisplay.php3?forumid=399)
-- A mund te me perktheni fjalen e huaj ........? (http://www.forumihorizont.com/showthread.php3?threadid=13397)

A mund te me perktheni fjalen e huaj ........?

Sic e dime te perkthesh ne shqip nga nje gjuhe tjeter eshte e veshtire. Per fat te keq gjuha e vendeve ku kemi emigruar po ndikon ne fjalorin tone dhe shume fjale na dalin me kollaj ne ate gjuhe se sa ne gjuhen shqipe.

Po hap kete teme per ata qe, si une, duan te njihen me fjalet shqip qe duan te "perkthejne" fjale te huaja te cilave nuk ua dime perkthimin ne shqip.

 

 

Une kam nevoje te mesoj nga ndokush nga ju, per momentin, dy gjera:

1) Fjala "manipulim" ekziston ne fjalorin shqip apo eshte e huazuar. Dhe nqs eshte e huazuar kush eshte fjala shqipe qe e perkthen ate?

2) Dikush di a ka ndonje fjale shqipe qe mund te perktheje termin italian "gestione"? Kujdes, perkthimi nuk duhet te jete fjala "administrim" sepse ne italisht ajo ka nje kuptim tjeter "amministrazione", qe eshte i ndryshem nga "gestione".

Flm

Manipulim nuk eshte shqip,sepse rrjedh nga latinishtja,menjfjal situat e nderthurrur nga dora e njeriut,qe rrjedh nga fjala MANO,MANI,qe do te thote duar.Ne shqip mund te ishte ngaterrestar,ose dicka e ngjashme.

Gestione nuk e di sepse nuk flas shume mire italisht,por duhet te ishte sinonim me fjalet veprim,dhe fjale te tjera te ngjashme me fjalen veprim ne shqip,qe nuk me vin ndermend tani.

Per fjalen manipulim une do te thoshja se, pershtatet fjala perdorim .
A nuk e themi neve ne shqip psh. Ai e perdor ate.
Mani qe eshte dora ne italisht, e dime kete, por ajo pjesa pulim cfar te jete? Ose me sakte pjesa pul ?
Une mendoj se eshte pellemba. Kete e them se ne kemi fjalen shqipe te vjeter qe eshte fjala shpull pra ne kete rast, ajo shpulla ka lidhje direkt me pellemben.
Kurse ne shqip, fjala ''perdorim'' nuk ka vetem kuptimin e shfrytezimit, por ngaterresa eshte se, une perdoroj edhe makinen edhe bicikleten etj. Pra ketu kuptimi nuk eshte nga ana e keqe, por eshte i natyrshem.
Gjithashtu ky kuptim, eshte dhe ne anen e keqe, pra te perdorimit te nje njeriu tjeter etj.

Kurse per fjalen gestione eshte direkt levizja. Ne e themi xhesti por xhesti eshte levizje.
Tek fjala jo shqipe autosugjestion psikikisht kemi nje te pa vertete qe na ndodh por qe e besojme si te vertete.
Tani, kjo qe na ndodh ne psikiken tone, eshte nje levizje se per ndryshe nuk do na shkaktonte besimin, pra dicka ndodhi aty (levizje psikike e kam fjalen) ne tru dhe ne e besojme sikur te jete e vertete.
Edhe administrimi levizje eshte, me kuptimin se administuresi, leviz kudo me mendjen e tij ne ate qe adminsitron - drejton.
Ne qoftese kemi foljen italiane gestire, dhe ketu kemi levizjen.

Fjala "manipulim"

Manipulim-i rrjedh nga latinishtja që domethënë, manipulare-përdor.

1. vë në regull, ndreq me kujdes
2. figurativisht- e vërtit ose e sjell rrotull dikë, e mashtroj, e vë në lojë

Fjala....gestione që është edhe frëngjisht gestion , në shqip thuhet ...drejtim, qeverisje apo edhe administrim
Fjala administrim rrjedh prej latinishtes që domethënë...amdministratio--drejtim. Drejtim dhe organizim, qeverisje, kujdesje për një pasuri ose një vlerë.

O Palo, nuk kerkohet perkthimi ketu, kerkohet pershtatja.

Citim:

---

Po citoj ato që tha kontinenti
O Palo, nuk kerkohet perkthimi ketu, kerkohet pershtatja.

---

Ke shume te dreje per pyetjen, por hapesi i temes e ka fjalen tek pershtatja. Sidoqofte deri ketu s'ka asgje te keqe.
Rrespekte.

pa shikuar ne asnje fjalor, fjala manipulim ne gjuhen shqipe pershtatet me fjalen =>keqperdorim.....

E verteta del ne shesh vetem nepermjet ballafaqimit.

Une te them te drejten, mendoj se kuptimi i fjales "manipolare" ne shqip eshte "fus ne dore" apo "fus ne grusht" apo "bej per vete". Quhet manipolim (manipolazione) ne italisht apo ne nivel nderkombetar, veprimi apo sjellja e nje individi apo nje grupi individesh(jo medoemos me qellim te keq) nepermjet se ciles i ndryshohet mendja apo mendesia nje tjeter individi apo grupi individesh(ta fusesh ne dore dike).Qe nje gje e tille te ndodhe eshte e nevojshme qe te paret te jene me te zhvilluar menderisht se sa te dytet.Ose te kene njohuri me te gjera.Edhe ajo çka ndodh ne kete forum,per shembull, eshte njefare manipulimi karshi atyre qe dine me pak se sa te tjeret.Kuptimi tjeter eshte ai i nderhyrjes apo perpunimit nepermjet duarve,zakonisht ne krijimin e gjerave fizike(krijimi apo prishja e diçkaje).Pra nuk ka kuptim negativ vete fjala,gje qe varet nga çka prodhon ajo.Do te thoja,nese edhe ju jeni te bje mendjeje(dakord) qe fjala me e pershtatshme per te permledhur te gjitha keto kuptime eshte:perpunim.

Per sa i perket fjales "gestione", e cila vjen nga folja"gestire" qe do te thote veprimtari drejtuese dhe organizuese, mendoj se pa dyshim fjala shqip qe permledh me mire kuptimin eshte :qeverisje.

Disa fjale ne italisht,si mund te perkthehen sakte ne Shqip???

Condividere

ex. condividere un opinione (i bashkangjitem mendimit,ka kuptim??)

A priori

GiÃ_

Faleminderit.

Citim:

---

Po citoj ato që tha briseide
Disa fjale ne italisht,si mund te perkthehen sakte ne Shqip???

Condividere

ex. condividere un opinione (i bashkangjitem mendimit,ka kuptim??)

A priori

GiÃ_

Faleminderit.

---

Citim:

---

Po citoj ato që tha tolstoy86


Condividere = marr pjese, ndaj...pastaj sipas kuptimit, nje fjale identike ne kuptim nuk ekziston ne shqip

A priori= Jo eksperimental, paraeksperimental..apo ja futa kot? Edhe ne shqip perdoret si fjale, eshte term filozifik

GiÃ_= Tashme, (mgjs 'Tashme' tamam tamam eshte 'Ormai' ne italisht)

---

Citim:

---

Po citoj ato që tha briseide
Disa fjale ne italisht,si mund te perkthehen sakte ne Shqip???

Condividere

ex. condividere un opinione (i bashkangjitem mendimit,ka kuptim??)

A priori

GiÃ_

Faleminderit.

---

Citim:

---

Po citoj ato që tha Jarigas


"Condividere" mund ta perkthejme fare mire "bashke-ndaj" ose " ndaj me".

"a priori" mund te perkthehet "fillimisht" ose "meparshem" sipas rasteve.Zgjidh e merr.

"giÃ_" e habitshe me duket mua , por e vetmja fjale qe mund ta shprehe ne pergjithesimin e kuptimeve qe ka ne italisht eshte fjala "tashmé"

Si thua?

---

Citim:

---

Po citoj ato që tha briseide


E para s'ma mbush mendjen.

E dyta me pak.

Te treten e dija

---

Citim:

---

Po citoj ato që tha Jarigas


E arsyet??

(nuk e dije, mos u ngrif si kaposh kot...)

---

Citim:

---

Po citoj ato që tha briseide


Ok ti ...degjo

S'mund te thuash bashke-ndaj -.-''' ja me thuaj ti nje shembull

A priori s'do kish kuptim ta thoje si sugjeroni ju !

Po te treten e dija...ma tha Tolstoy

---

Citim:

---

Po citoj ato që tha Jarigas


Nje shembull i thjeshte:Une kam nje molle dhe meqe ti je mikesha ime (dhe jo e Adamit) e bashkendajme.Dhe kuptohet se nje shprehje e tille vlen edhe per subjekte abstrakte sic eshte idea, mendimi, dyshimi..etj

"a priori " a me jep pak ndonje shembull ku nuk mun ta perdorim ashtu si them une??

---

Citim:

---

Po citoj ato që tha briseide



Shume e dyshimte ajo fjalia e pare...po si shembull "abstrakt" s'eshte i keq

Me duket se meparshem mund te jete perkthimi i GiÃ_...

Bej dicka a priori,pa parmendim,ose pa konsideruar dicka se eshte e nenkuptuar ,pra "insito ne mendim

Ah po..."insito" si perkthehet ?

---

Citim:

---

Po citoj ato që tha Jarigas


Meparshem s'eshte perkthimi i "giÃ_).

Shembullin ma jep ne italisht, se ne shqip nuk e ke mire.

"insito" perkthehet "i brendshem"..

---

Citim:

---

Po citoj ato që tha briseide


Jo nuk eshte,po varet nga konteksti.

Ho giÃ_ pranzato_ Kam ngrene dreke me pare

Ej si thua...a priori mund te perkthehet pavaresisht nga??? ndoshta me sakte (e luce fu ho avuto un'illuminazione proprio ora )

---

Citim:

---

Po citoj ato që tha Jarigas


Kur thua me pare, ne shqip duhet te vesh edhe subjektin kohor me te cilin matesh.Me pare se kush?Kurse kur thua :Tashme kam ngrene dreke,- ne kete shprehje edhte e qarte se termi i krahasimit eshte casti i tanishem.

"Pavaresisht nga"-ne italisht perkthehet "indipendentemente da" dhe nuk eshte sinonim me "a priori".

Es,-Prendiamo per buono a priori=Ta marrim fillimisht si te mire.....

---

Citim:

---

Po citoj ato që tha briseide


S'je gje si profesor Njese per giÃ_ s'me mbushet mendja akoma :o

E di perkthimin e "pavaresisht nga" por...nga shqip ne italisht eshte ndryshe te perkthesh se nga Italisht ne shqip...

Prendiamolo per buono a priori - E marrim si te mire pavaresisht nga ..e shtohet dicka...Shembulli qe jep me duket pakez forzato...

---

gia... ne shqipe ben_- jaaaa..ne forem hahabitore

tani keshtu e perdorin ata pleqte nga ana jone

p.s por do ti pyes edhe njehere,qe te jem i sakte

Citim:

---

Po citoj ato që tha Jarigas


Shume e drejte........Tani me erdhi fjale me e pershtatshme:"paraprakisht".
Paraprakisht e marrim per te mire=fillimisht e marrim per te mire=meparesisht marrim per te mire.....
E para me duket se tingellon me mire ne shqip.Eh presore?

---

Re: A mund te me perktheni fjalen e huaj ........?

Citim:

---

Po citoj ato që tha arturm
Sic e dime te perkthesh ne shqip nga nje gjuhe tjeter eshte e veshtire. Per fat te keq gjuha e vendeve ku kemi emigruar po ndikon ne fjalorin tone dhe shume fjale na dalin me kollaj ne ate gjuhe se sa ne gjuhen shqipe.

Po hap kete teme per ata qe, si une, duan te njihen me fjalet shqip qe duan te "perkthejne" fjale te huaja te cilave nuk ua dime perkthimin ne shqip.

 

 

Une kam nevoje te mesoj nga ndokush nga ju, per momentin, dy gjera:

1) Fjala "manipulim" ekziston ne fjalorin shqip apo eshte e huazuar. Dhe nqs eshte e huazuar kush eshte fjala shqipe qe e perkthen ate?

2) Dikush di a ka ndonje fjale shqipe qe mund te perktheje termin italian "gestione"? Kujdes, perkthimi nuk duhet te jete fjala "administrim" sepse ne italisht ajo ka nje kuptim tjeter "amministrazione", qe eshte i ndryshem nga "gestione".

Flm

---

Une do thosha se fjales manipuloj me shume i pershtatet fjala "MASHTROJ" ne shqip.

punto e basta.

Cili do te ishte shqiperimi i pershtatshem i shprehjes se mesiperme duke qene se perkthimi ne kete rast nuk na ndihmon.
Ajo qe kuptoj une ne shqip nuk mund te perkthehet vetem nenkuptohet apo konceptohet.
Punto e basta - pike e boll ose pike e mjaft.
Apo, kaq, boll, mjaft, etj.

Pike mbaroi.

Faleminderit dulcis. Megjithese behet fjale per nje muhabet dmth tregim e jo per nje debat.
Ne nje debat mund te jete ky shqiperimi i duhur. Ndersa kur me duhet te perkufizoj dicka ne shqip do te tingellonte me mire "kjo ishte e gjitha" ose "kaq, mjafton"

Te lutem piktor!
Keto shprehjet qe s'gjejne perkthim te sakte ne shqipen e folur mund te jene te shume-interpretueshme.. Ne nje debat si the dhe ti, mund te behej "pike mbaroi".. ne nje muhabet te thjeshte mund te ishte edhe "kaq me nje fjale qe thua ti qe s'the gje fare".. Rendesi ka te jepet kuptimi i sakte. Po nga te erdhi njehere?

Citim:

---

Po citoj ato që tha Dulcis in Fundo
Po nga te erdhi njehere?

---

Pershendetje dulcis nuk eshte se me erdhi keshtu vetiu jo! Ne fakt me kishte ngelur plage ne zemer nje verejtje (osservazione) qe me pati bere nje italian para nja 10 apo 15 vitesh. Duke dashur te kuptoj mire nje shkrim qe mbaronte pikerisht me fjalet qe po kerkoja t'i shqiperoja sa me sakte, konkluzioni im dilte i gabuar. Ne shqip nuk do ta mbyllja kurre ne ate menyre, pra me ato fjale, punto e basta, sa te drejtperdrejta, sa vulgare sa te pashijshme e arrogante. Ose do mbaroja me, kaq, mjafton. Ose, kjo eshte e gjitha. Kuptohet se jam djale i mire sic thote bruni.
Tani kjo vjen pasi sic thashe diku me siper nga nje verejtje qe me eshte bere nga nje italian.
Tani ky italiani nuk eshte dosido por profesor dhe njohes i mire i gjuheve te huaja, qe njeh me pak fjale edhe gjuhen tone shqipe. Verejtja e tij kishte te bente me ate difekt qe haset rendom ne gjuhen shqipe, dmth ndarja e materiales nga shpirterorja. Tipike psh anima dhe spirito qe ne shqip ne i perkthejme me te njejten fjale. Etj.

Grazie grazie grazie bruni.

plego plego, plego

Ditet e javes

Si shkruhen ditet e javes?

Psh
E hene
etj

Re: Ditet e javes

Citim:

---

Po citoj ato që tha shelgu
Si shkruhen ditet e javes?

Psh
E hene
etj

---

Re: Re: Ditet e javes

Citim:

---

Po citoj ato që tha Dulcis in Fundo


Ne c'gjuhe shelgu?

---

Ne kohen tone te qepes Shelgo shkruhej "E diele". Tani kane ndryshuar dhe ca rregulla e sec po heqin andej nga Shqiperia. Po ne media eshte nje konfuzion i madh ne shume fjale.

E ne fund mesa kam kuptuar duhet qe te zgjasesh ate perpara. Psh difference mes "une do te filloj" dhe "ai do te filloje" eshte se o-ja zgjatet shume ne veten e trete. Sipas ketij rregulli (dhe sipas sugjerimit tend) dita e javes duhet te jete "E diele".

Ne lajmet shqiptare gjen plot ngaterresa, sepse gazetaret shpesh nuk dine as te shkruajne gjuhen e vet.

Nuk kuptoj c'lloj modernizimi qenka ky. Qe kur keshtu u hiqen apo shtohen zanoret fjaleve sipas modes?
Eshte vertete per keqardhje..

Epo... gjerat po ndryshojne. Keto 30 vjet eshte rritur vetedija se gjuha letrare nuk ka respektuar gegerishten. Ne nje fare menyre shume njerez nga veriu e perbuzin gjuhen letrare sepse nuk i ka perfaqsuar asnjehere. Dhe per ca gjera i jap te drejte. Ato "ë" mes fjaleve i kemi pa lidhje. Askush nuk lexon fjalen "punëtor" me ë ne mes. Ka gjera qe duhen ndryshuar besoj.

Po une do filloja nga rregullat e shkrimit te emrave te pervetshem nga jashte. Eshte krejt qesharake te lexosh per shtetin e Nju Xhersit apo per semundjen e Alcajmerit (kjo e fundit ngjan si tip torte). Kultura fillon me shkrimin e sakte te emrave te huaj. Sot bota ka fjale qe akoma i shkruan si gjuha origjinale, psh Cliché. Kurse ne nuk duam as te shkruajme emrat e njerezve ne gjuhen origjinale. Nga nje ane duan te fusin ne shkolla kinezcen, nga ana tjeter lexuesi s'di te lexoje as nje emer te thjeshte anglisht, italisht a frengjisht.

KJo "ë" ne mes te fjaleve vertet qe nuk perdoret gjate te folurit; edhe une nuk e quaj shume te rendesishme, biles do isha dakort qe te kishte nje fare tolerance, duke u pranuar te dyja variantet, si me "ë", ashtu dhe pa "ë". Edhe vete harroj apo demostrativisht nuk e perdor.
POR, nese do nje gjuhe te kuptueshme dhe elokuente, duhet qe rrokjet te jene te qarta dhe me zanore te shpeshta. Keshtu, fjala "punetor" me "ë" ne mes e ben kete fjale me te qarte ne te shprehur, keshtu e ben gjuhen shqipe me letrare, me elokuente, me te qarte per veshin e nje te huaji.