Piktor
Artist

Regjistruar: 03/02/2007
Vendbanimi: larg & afer
Mesazhe: 10972
|
Dy fjale per yjet. Planetet
Tani qe kemi mesuar shume gjera per diellin,yllin Polar, token, satelitin e saj henen. Sapo kemi filluar te njohim Universin. Universi eshte shume madh, kaq i madh eshte saqe Einstein ka bere nje perkufizim te bukur, gati relativ, ky ndoshta do te kete qene shkaku qe na njohu me teorine e relativitetit:
"Budallalleku njerzor dhe universi jane te pafundme, per te dyten nuk jam dhe aq i sigurte."
Planetet thame sillen rreth diellit, planetet kane orbita te ndryshme, keshtu; kohe te ndryshme rrotullimi gjate pershkimit te orbitave. Merkuri e ben nje rrotullim te plote rreth diellit per 88 dite dhe Plutoni vetem per 248 vite. Sipas ligjit te trete te Kepler-it orbitave me te gjera Korrispondon kohe me e gjate. Duhet te dime gjithashtu se planetet sillen rreth diellit ne drejtin te kundert me akrepat e ores (antiorari): shume e rendesishme!!! Kete gje ne fakt e kemi zbuluar pasi gjetem Yllin Polar dhe u ndalem nje cope here te mire duke e vrojtuar, pame sesi yjet rrotulloheshin nga e djathta ne te majte, kurse akrepat e ores perballe nesh sillen nga e majta ne te djathate.
Çdo planet ka nje histori te ndryshme dhe eshte I ndryshem nga te tjeret. Keshtuqe nuk kemi pse mbrekullohemi pse ka qene kaq e veshtire te kuptohen natyrat dhe veçorite e yjeve dhe planeteve.
Astronomet e vertete dhe jo vetem ata I ndajne planetet ne dy grupe, Brenda dhe Jashta. Fare mire e kuptoni se kemi te bejme me planete qe jane brenda orbites se tokes dhe jashta orbites se saj. Kjo nuk do te thote qe meqe jane Brenda, jane me te vegjel dhe ato jashte, jane me te medhenj. Sepse; Merkuri qe eshte brenda orbites se tokes (150 milione km) sillet ne rreth 58 milione km nga dielli eka nje rreze ekuatori 2440, Plutoni eshte nja 100 here me larg se Merkuri nga dielli pra :5900 milione km dhe nje rreze ekuatoriale vetem prej 1151 km.
Ne hapsire gjenden me mijra yje qe mund te studiohen, Ne fakt deri me sot disponojme pak a shume tek 10 planete dhe keta jane kaq te ndryshem njeri nga tjetri, gje qe nuk eshte e lehte.
Planete ndahen ne: tokesore, Merkuri, Venera (afrodita), Toka dhe Marsi. Gjigante(te medhejte) Jupiteri, Saturni, Urani dhe Neptuni. Te vegjlit ; sepse jane me te vegjel se hena jane, kusuri.
Pyetja e rradhes sa planete ka sistemi yne diellor?
9. po nente planet jane, Merkuri, Aferdita, Toka, Marsi, Saturni, Urani, Neptuni dhe Plutoni. Nuk e keni plotesisht gabim jo, por…!
Me kalimin e shekujve njeriu filloi te bente zbulime te reja, keshtu planetet dhe jo vetem ata qe sillen rreth diellit, shtoheshin nje nga nje , Neptuni dhe Plutoni jane shtuar “ne tavoline”. Neptuni u zbulua ne 1846 kurse Plutoni pas gati 100 vitesh ne 1930, kjo fale disa llogarive qe benin shkencetaret neper tavolinat e tyre astronomie.
Ne mars te vitin 2004 bota do te mbrekullohej nga lajmi se eshte zbuluar nje trup qiellor qe eshte vetem 10 miliarde km nga toka, keshtu; pertej orbites se Plutonit. Ishte Sdena. Korrik 2005 do te zbulohej planeti i 10-te qe eshte i madh gati sa hena dhe bile ska edhe ajo nje hene te veten(satelit). Planeti i dhjete quhet 2003UB313 (Eris). 2003UB313 eshte 100 here me larg se toka nga dielli, per nje rrotullim te plote rreth diellit i duhen 560 vite. Eris hyn tek planetet e vegjel.
Perveç Sdenes kemi edhe Quoar por keta te dy nuk konsiderohen planete te vertete ndoshta jane kometa te fashes se Kuiper.
Modifikuar nga Piktor datë 11/02/2010 ora 15:25
Denonco këtë mesazh tek moderatorët | IP: e regjistruar
|