Forumi Horizont (http://www.forumihorizont.com/index.php3)
- Fizikë dhe Astronomi (http://www.forumihorizont.com/forumdisplay.php3?forumid=10)
-- Kuriozitete mbi oren. (http://www.forumihorizont.com/showthread.php3?threadid=17620)

Astrolabio etj.

Siç e thame edhe mesiper dielli edhe hena sherbejne si mjete per te ndare kohen dhe per ta matur ate. Mirpo neteve per te matur kohen perdoreshin edhe yjet.
Ne egjiptin e lashte perdoreshin kostelacionet e yjeve, njihnin 36 te tilla pergjate ekuatorit qe shfaqeshin per çdo 10 dite dhe nga ku marrin emrin Decani.
Me pas u shpik ose me mire perdorej Astrolabio qe ishte nje mjet me i avancuar nga ana teknike dhe instrumentale. Mendohet te jete shpikur nga arabet nga ku e ka marre Tolomeo.
Nihen 4 lloje Astrolabi, linear, sferik, nautik dhe planosferik.
Keta dy te fundit gjeten perhapje te gjere, keshtu perdorim me te madh. Keshtu edhe Magelani apo Vespuci perdoren oren(astrolabio) nautik per udhetimet e tyre detare.
Me ane te ketij instrumenti ata masnin lartesine dhe pozicionin e diellit, henes , yjeve ne horizont dhe jo vetem edhe oren.
Planisferiku perdorej eskluzivisht vetem per te matur oren.